Skip to main content

Độc đáo lễ hội bà chúa Then của người Tày, Nùng và Thái

Lễ hội bà chúa Then tại đền Nam Thiên Tứ Thánh (Hương Sơn, Lạng Giang, Bắc Giang) thường diễn ra trong 3 ngày từ 9 đến 11/3 âm lịch. Vào dịp này người dân muôn phương tụ về đền tổ chức các nghi lễ rước kiệu thánh, tế lễ, diễn xướng hầu đồng và trình diễn nghệ thuật hát Then.

Tục thờ cúng chúa Then là một loại hình văn hóa tâm linh dân gian có sức sống khá mãnh liệt trong đời sống cộng đồng các dân tộc Nùng, Thái và Tày. Then có nghĩa là "Thiên", người Tày quan niệm chúa Then là đại diện cho thần tiên, cầu nối tâm linh của con người tới đất trời.

Tượng thờ bà chúa Then.
Tượng thờ bà chúa Then.

Tục thờ Then còn lôi cuốn bằng nghệ thuật biểu diễn của nghệ nhân, không gian, thời gian. Diễn xướng Then là loại hình nghệ thuật biểu diễn tổng hợp của nhiều hình thức diễn xướng. Là tổng thể bao gồm nhiều yếu tố khác nhau như tín ngưỡng xã hội và văn hóa nghệ thuật, nhập đồng, nhảy múa, hóa vàng, dâng lễ.

Tất cả các vị thần trong quan niệm dân gian khi vào trong Then đều được hình tượng hóa như những nhân vật có thật. Ngoài tổ tiên, tổ sư là những nhân vật có thực đã khuất, các vị thần linh khác trong Then đều có dáng vẻ riêng...

Thực hành diễn xướng hầu đồng trong lễ hội bà chúa Then.
Thực hành diễn xướng hầu đồng trong lễ hội bà chúa Then.

Chúa Then khác với văn hóa Đạo Mẫu vì có ngày sinh ngày hóa. Đền Nam Thiên Tứ Thánh thuộc xã Hương Sơn (Bắc Giang) được coi là chốn tổ của chúa Then trong Đạo Mẫu Việt Nam. Ông Bùi Quang Lưu - người trẻ nhất Việt Nam đã tôn thờ chúa Then quy mô và nghiêm trang thuộc bậc nhất thờ bà chúa Then mà hậu duệ còn tận đến ngày nay là ông Vương Văn Bình và Trịnh Thị Núi.

Ông Bùi Quang Lưu thủ nhang đồng đền Nam Thiên Tứ Thánh cho biết, bà chúa Then tín ngưỡng bản địa thờ thần trên rừng núi, đặc biệt đối dân tộc Nùng thờ chúa Then cũng giống tín ngưỡng thờ các vị chúa Sơn trang. Chúa Then hành nghề tạo phúc, nhiều dòng họ thờ gọi Then Then tổ (kế tử truyền tôn).

Vào hồi tháng 3/2017, Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch cũng đã thay mặt Chính phủ ký hồ sơ "Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam" trình Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) xem xét đưa vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Một số hình ảnh trong Lễ hội bà chúa Then:

Hà Tùng Long - Trần Hoàn

Ảnh: Trần Hoàn

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

“Giật mình” với cảnh làm đẹp của phụ nữ cách đây nửa thế kỷ

Những bức ảnh dưới đây được chụp tại các salon chăm sóc sắc đẹp dành cho chị em tại Anh và Mỹ trong khoảng thời gian từ thập niên 1940-1960. Kể từ cuối thập niên 1940, lĩnh vực làm đẹp bắt đầu phát triển mạnh mẽ. Hiện tượng này được lý giải là bởi sau khi Thế chiến II kết thúc, những người đàn ông từ chiến trận trở về, cuộc sống bắt đầu quay về quỹ đạo thường nhật, phụ nữ càng quan tâm tới nhan sắc mình hơn, phần vì muốn đẹp hơn, phần vì họ đã có thêm người đàn ông trở về giúp lo toan, gánh vác gia đình. Thêm nữa, thời kỳ này, phim điện ảnh màu bắt đầu xuất hiện sau kỷ nguyên phim đen trắng, nhờ đó, diện mạo xinh đẹp của các nữ diễn viên càng trở nên rõ nét, sinh động, khiến nhu cầu làm đẹp của chị em gia tăng rõ rệt do ảnh hưởng từ đời sống điện ảnh Hollywood. Một phụ nữ đang chờ được đắp mặt nạ tại salon. Thời ấy, người ta vẫn còn dùng những miếng vải đắp lên mặt để có thể tái sử dụng nhiều lần. Một liệu pháp chăm sóc toàn thân tại một salon ở New York, Mỹ. Nhữn...
Post a Comment
Read more

6 công trình của thiết kế Việt được tôn vinh tại Festival kiến trúc thế giới

Mới đây, ban tổ chức Festival Kiến trúc thế giới 2018 (WAF) đã công bố 536 dự án lọt vào shortlist tại 33 hạng mục với 39 hạng mục giải thưởng cho các dự án đến từ 81 nước trên thế giới như New Zealand, Iran, Mỹ, Nga, Đức… và Việt Nam có 6 công trình được chọn. Năm 2018, Festival Kiến trúc thế giới (World Architecture Festival 2018) với 33 hạng mục cho các dự án đã hoàn thành và trong tương lai sẽ diễn ra từ ngày 28/11 - 30/11/2018 tại Trung tâm hội nghị Beurs van Berlage, Amsterdam - thành phố, thủ đô lớn nhất tại Hà Lan, nơi có phong cảnh kiến trúc độc đáo. Đây là một trong những sự kiện danh giá thường niên trong lĩnh vực kiến trúc. Sự kiện này được ví như lễ trao giải Oscar của kiến trúc, nhằm vinh danh những tác phẩm kiến trúc xuất sắc, nơi các kiến trúc sư tài năng từ mọi quốc gia cùng nhau kỷ niệm những thành tựu kiến trúc trên khắp thế giới. Giải thưởng kiến trúc WAF (WAF Awards) là trọng tâm của liên hoan với ban giám khảo là các kiến trúc sư, nhà thiết kế hàng đầu thế gi...
Post a Comment
Read more

3 Hoa hậu Việt có “cảnh nóng” thiêu đốt màn ảnh

Nói đến Hoa hậu đóng "cảnh nóng" không thể không nhắc đến Hà Kiều Anh, Trương Ngọc Ánh và Ngô Thanh Vân. Vì nghệ thuật, 3 mỹ nhân Việt sẵn sàng… cởi áo, cống hiến những thước phim nóng bỏng và đầy táo bạo trên phim ảnh.  >> Người đẹp Việt từ chối vai diễn "để đời" vì… cảnh nóng  >> Nữ diễn viên Đàm Hằng ám ảnh vì những cảnh khỏa thân, cưỡng hiếp Hà Kiều Anh Trong lịch sử Hoa hậu Việt Nam, Hà Kiều Anh là Hoa hậu duy nhất đăng quang khi mới 16 tuổi. Cô cũng là Hoa hậu Việt Nam đầu tiên đóng "cảnh nóng" khi mới… 15 tuổi. Cuối năm 1991, đầu năm 1992, Hà Kiều Anh tham gia đóng phim "Người tình trong mơ" của đạo diễn Trần Phương. Trong phim, Hà Kiều Anh hóa thân thành một cô sinh viên nghèo, vì thiếu tiền ăn học đành chấp nhận làm người mẫu khỏa thân cho một chàng họa sĩ (Lê Tuấn Anh thủ vai). Hà Kiều Anh trong phim "Người tình trong mơ". Trong phim, có những cảnh Hà Kiều Anh lộ hoàn toàn nửa thân trên, khoe vóc...
Post a Comment
Read more